Vận dụng kiến thức liên môn và đổi mới hình thức tổ chức dạy học theo hướng tiếp cận năng lực phần di truyền – sinh học lớp 12 ở trường THPT

 A. Mục đích, sự cần thiết:

Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đã trở thành xu thế trong việc xác định nội dung dạy học ở nhà trường phổ thông và trong xây dựng chương trình môn học ở nhiều nước trên thế giới (Một nghiên cứu mới đây của Viện Khoa học giáo dục Việt Nam về chương trình giáo dục phổ thông 20 nước cho thấy 100% các nước đều xây dựng chương trình theo hướng tích hợp).

Theo như GS Đinh Quang Báo - Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực (trao đổi với báo Giáo dục và Thời đại) đã khẳng định vai trò của dạy học tích hợp và cho rằng đây chính là phương pháp tạo ra năng lực.

Qua thực tế dạy học nhiều năm tôi thấy rằng việc kết hợp kiến thức giữa các môn học tích hợp vào để giải quyết 1 vấn đề nào đó trong 1 môn học là việc làm hết sức cần thiết, điều đó không chỉ đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộ môn không chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình giảng dạy mà còn không ngừng trau dồi kiến thức của các môn khác để giúp các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách nhanh nhất và hiệu quả nhất. Hưởng ứng cuộc thi dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn của Sở phát động và sự phân công của BGH trường THPT Tuần Giáo tôi đã gửi bài thi và đã được giải cấp tỉnh, cấp Quốc gia, thêm vào đó là sự hứng thú của học sinh, nâng cao kết quả học tập của học sinh là động lực rất lớn để tôi tiếp tục tìm tòi và trau dồi kiến thức.

Chương trình SGK nói chung và môn Sinh nói riêng đang thực hiện là chương trình soạn theo quan điểm nặng nề về lí thuyết. Nội dung chương trình mới đang dự định cải cách theo hướng tính đến thiết thực, tập chung vào những kiến thực kỹ năng cơ bản, coi trọng thực hành vận dụng  tích hợp nhiều mặt nhiều nội dung giáo dục. Quá trình dạy học chủ yếu là định hướng cho học sinh tự tìm hiểu, tự học, tự tìm tòi phát hiện và chiếm lĩnh tri thức mới. Việc đổi mới quan điểm như vậy là tất yếu nếu không giáo dục của chúng ta sẽ tụt hậu so với su thế chung của giáo dục thế giới mà theo định hướng của Unessco gồm 4 trụ cột đó là: học để biết, học để làm, học để chung sống và học để tự khẳng định mình.

Với quan điểm như vậy chương trình SGK mới so với chương trình đang giảng dạy lâu nay tất nhiên có nhiều điểm khác biệt, do vậy người làm công tác giảng dạy không thể không tìm cách tự mình thay đổi phương pháp dạy học phù hợp với  yêu cầu mới, mục tiêu dạy học mới. Mặc dù đã được qua một số đợt tập huấn, bồi dưỡng thường xuyên về đổi mới phương pháp dạy học theo quan điểm tích hợp nhưng do chương trình quá mới mẻ nên chưa hẳn tất cả giáo viên đều đã nhận thức về vấn đề một cách thấu đáo bản thân người viết đề tài này cũng đã không ít lần lúng túng trong thiết kế dạy bài cũng như vận dụng một cách hiệu quả các phương pháp dạy học theo quan điểm tích hợp.

Trên cơ sở tìm tòi những tài liệu, thu thập thông tin qua báo đài và internet, đặt biệt là nắm bắt về phương pháp dạy học tích hợp nằm trong lộ trình đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá ở các trường phổ thông theo định hướng phát triển năng lực của học sinh trên tinh thần Nghị quyết 29 - NQ/TƯ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, trong đó tăng cường năng lực dạy học theo hướng “tích hợp liên môn” là một trong những vấn đề cần ưu tiên. Tôi quyết định viết sáng kiến “Vận dụng kiến thức liên môn và đổi mới hình thức tổ chức dạy học theo hướng tiếp cận năng lực phần di truyền – sinh học lớp 12 ở trường THPT” để chia sẻ với các đồng nghiệp tham khảo.
............................

Bạn đọc có thể tham khảo chi tiết hoặc tải về sáng kiến này tại đây