Quản lý học sinh bán trú ở trường THPT Mường Nhà huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên
- Thứ hai - 12/10/2015 15:00
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Tác giả: Trần Trường Sơn - Hiệu trưởng trường THPT Mường Nhà, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên
A. MỤC ĐÍCH, SỰ CẦN THIẾT
Đất nước ta đang tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa với mục tiêu đến năm 2020 Việt Nam sẽ từ một nước nông nghiệp về cơ bản trở thành nước công nghiệp, hội nhập quốc tế. Nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế là con người, là nguồn lực người Việt Nam được phát triển về số lượng và chất lượng trên cơ sở mặt bằng dân trí đáp ứng nhu cầu xã hội. Việc này bắt đầu từ Giáo dục phổ thông, mà trước hết bắt đầu từ việc xác định những gì đạt được đối với người học sau một quá trình giáo dục đào tạo trong mỗi nhà trường. Trong thời đại mới cần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ đất nước, phù hợp với thực tiễn và truyền thống Việt Nam, tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới.
Chất lượng giáo dục đang là vấn đề được các cơ sở giáo dục và toàn xã hội quan tâm. Trong những năm gần đây, cùng với đà phát triển kinh tế xã hội giáo dục Việt Nam nói chung và giáo dục Điện Biên nói riêng đã đạt được những thành tựu quan trọng. Hệ thống mạng lưới trường lớp và quy mô giáo dục phát triển nhanh và bền vững. Các cấp học được phủ kín đến các bản làng, các xã vùng xa và vùng cao biên giới, đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng của con em đồng bào, nhân dân các dân tộc và nâng cao được trình độ đào tạo, kĩ năng nghề nghiệp của người lao động. Giáo dục đã khắc phục được sự thiếu công bằng xã hội, tạo điều kiện cho mọi người đều có quyền được học tập và học tập suốt đời, trong tiếp cận giáo dục có nhiều tiến bộ, nhất là đối với người dân tộc thiểu số, lao động nông thôn, các đối tượng chính sách và người có hoàn cảnh khó khăn. Bình đẳng xã hội đặc biệt bình đẳng giới cơ bản được quan tâm chú trọng. Chất lượng giáo dục và đào tào từng bước được nâng lên, góp phần đáp ứng yêu cầu nhân lực phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Công tác quản lí giáo dục trong các nhà trường có bước chuyển biến tích cực, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục tăng nhanh về số lượng, trình độ, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục. Cơ sở vật chất - trang thiết bị của hệ thống giáo dục và đào tạo được quan tâm đầu tư và từng bước hiện đại hoá, chuẩn hóa. Xã hội hoá giáo dục và hợp tác quốc tế được đẩy mạnh, theo hướng mở rộng quan hệ giao lưu hội nhập có định hướng và đạt được những kết quả nhất định. Công bằng trong giáo dục được Đảng và Nhà nước quan tâm, nhiều chính sách về giáo dục của Đảng và Nhà nước được ban hành: Giáo dục cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; Giáo dục cho người nghèo và học sinh nghèo được hỗ trợ chi phí cho học tập, học sinh nghèo học sinh dân tộc, vùng đặc biệt khó khăn được miễn giảm học phí, được cung cấp sách giáo khoa vở viết và đồ dùng học tập; được hỗ trợ gạo và tiền ăn, tiền trọ trong và ngoài trường học hàng tháng…). Đã tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh, sinh viên có đủ điều kiện tối thiểu để tham gia học tập, góp phần đáng kể vào cải thiện chất lượng giáo dục nước nhà nói chung và chất lượng vùng cao vùng đặc biệt khó khăn nói riêng, đã rút ngắn sự chênh lệch về nhận thức, khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền: Giữa miền suôi và miền núi, giữa thành thị và nông thôn, giữa vùng thuận lợi với vùng kinh tế đặc biệt khó khăn. Trong đó điển hình là đề án mô hình các trường PTDT nội trú, các trường phổ thông dân tộc bán trú bao gồm: Tiểu học, THCS; các trường THPT công lập có từ 40 - 60% học sinh của nhà trường ở bán trú tại trường do gia đình ở xa với cách trường khoảng cách trên 10 km đã bước đầu mang lại hiệu quả giáo dục toàn diện, phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ chính trị tại các địa phương là đào tạo đạo tạo nguồn nhân lực người dân tộc thiểu số tại chỗ có chất lượng.
Tuy nhiên giáo dục và đạo tạo hiện nay bộc lộ những yếu kém, bất cập trong đó có những vấn đề gây bức xúc xã hội kéo dài, chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế. Cụ thể: Chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo còn thấp so với yêu cầu; Những đổi mới giáo dục trong thời gian qua thiếu đồng bộ, còn chắp vá; Nhiều chính sách, cơ chế, giải pháp về giáo dục đã từng có hiệu quả, nay trở nên không còn phù hợp với giai đoạn phát triển mới của đất nước; Chương trình giáo dục còn coi nhẹ thực hành, vận dụng kiến thức; phương pháp giáo dục, kiểm tra, thi và đánh giá lạc hậu, thiếu thực chất; thiếu gắn kết giữa đào tạo với nghiên cứu khoa học, sản xuất, kinh doanh và nhu cầu của thị trường lao động; chưa chú trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức, lối sống và kĩ năng làm việc. Hệ thống giáo dục thiếu tính liên thông, chưa phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước và hội nhập quốc tế. Chưa gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường lao động. Quản lí giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém, là nguyên nhân của nhiều yếu kém khác. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục còn nhiều bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, vi phạm đạo đức nhà giáo; Đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả. Cơ sở vật chất kĩ thuật còn thiếu và lạc hậu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn; Tình trạng học sinh bỏ học vẫn diễn ra khá phổ biến, những trường vùng sâu, vùng xa số học sinh đi học xa nhà không có sự quản lý của phụ huynh, của gia đình ngoài giờ học khá nhiều dẫn đến công tác phối hợp để cùng giáo dục học sinh giữa gia đình và nhà trường chưa hiệu quả, gia đình chưa quan tâm đến học sinh, một bộ phận học sinh trong độ tuổi đến trường ở các trường THPT công lập vẫn chưa tiếp cận đạt được chất lượng giáo dục ở mức độ chuẩn tối thiểu… Các chế độ chính sách của Đảng và Nhà nước cấp cho học sinh con em đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng kinh tế khó khăn sử dụng chưa hiệu quả, không đúng mục đích, gây thất thoát, lãng phí, hiệu quả thấp.
Trường Trung học Phổ thông Mường Nhà huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên là trường THPT công lập có nhiệm vụ giáo dục và đào tạo cán bộ nguồn địa phương tại chỗ cho con em các dân tộc hai huyện Điện Biên và Điện Biên Đông. Bên cạnh các nội dung giáo dục khác, nhà trường rất quan tâm đến công tác quản lý học sinh bán trú tại trường, đây là một vấn đề quan trọng được nhà trường quan tâm, góp phần không nhỏ vào sự thành công trong sự nghiệp giáo dục chung của nhà trường.
Công tác quản lý học sinh nội trú trong nhà trường hiện nay chưa toàn diện, chưa hệ thống, chưa phù hợp thực tế và chưa đáp ứng yêu cầu của Đảng và Nhà nước. Để giáo dục phổ thông, đặc biệt là giáo dục THPT cho học sinh dân tộc thiểu số đạt được mục tiêu theo tinh thần đổi mới đặc biệt là đạt được mục tiêu nâng cao năng lực phẩm chất người học trong mỗi nhà trường thì việc nghiên cứu tìm ra quy trình, biện pháp quản lý học sinh bán trú phù hợp với định hướng đổi mới là vô cùng quan trọng. Từ khi thành lập cho đến nay, dưới sự chỉ đạo gián tiếp của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên, chi bộ Đảng, Trường THPT Mường Nhà đã có nhiều đổi mới trong công tác quản lý học sinh bán trú, tuy nhiên kết quả thu được vẫn chưa đáp ứng được đòi hỏi của thực tiễn. Vì vậy, nghiên cứu thực trạng công tác quản lý học sinh bán trú trong Trường THPT Mường Nhà huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên nhằm đề xuất các biện pháp quản lý đồng bộ có tính khả thi, phù hợp với tình hình thực tế của trường trong bối cảnh hội nhập quốc tế là hết sức cần thiết. Xuất phát từ những lý do trên tác giả chọn đề tài SKKN: “Quản lý học sinh bán trú ở trường THPT Mường Nhà huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên” làm nội dung nghiên cứu.
......................
Bạn đọc có thể xem chi tiết hoặc tải về sáng kiến này tại đây
Đất nước ta đang tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa với mục tiêu đến năm 2020 Việt Nam sẽ từ một nước nông nghiệp về cơ bản trở thành nước công nghiệp, hội nhập quốc tế. Nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế là con người, là nguồn lực người Việt Nam được phát triển về số lượng và chất lượng trên cơ sở mặt bằng dân trí đáp ứng nhu cầu xã hội. Việc này bắt đầu từ Giáo dục phổ thông, mà trước hết bắt đầu từ việc xác định những gì đạt được đối với người học sau một quá trình giáo dục đào tạo trong mỗi nhà trường. Trong thời đại mới cần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ đất nước, phù hợp với thực tiễn và truyền thống Việt Nam, tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới.
Chất lượng giáo dục đang là vấn đề được các cơ sở giáo dục và toàn xã hội quan tâm. Trong những năm gần đây, cùng với đà phát triển kinh tế xã hội giáo dục Việt Nam nói chung và giáo dục Điện Biên nói riêng đã đạt được những thành tựu quan trọng. Hệ thống mạng lưới trường lớp và quy mô giáo dục phát triển nhanh và bền vững. Các cấp học được phủ kín đến các bản làng, các xã vùng xa và vùng cao biên giới, đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng của con em đồng bào, nhân dân các dân tộc và nâng cao được trình độ đào tạo, kĩ năng nghề nghiệp của người lao động. Giáo dục đã khắc phục được sự thiếu công bằng xã hội, tạo điều kiện cho mọi người đều có quyền được học tập và học tập suốt đời, trong tiếp cận giáo dục có nhiều tiến bộ, nhất là đối với người dân tộc thiểu số, lao động nông thôn, các đối tượng chính sách và người có hoàn cảnh khó khăn. Bình đẳng xã hội đặc biệt bình đẳng giới cơ bản được quan tâm chú trọng. Chất lượng giáo dục và đào tào từng bước được nâng lên, góp phần đáp ứng yêu cầu nhân lực phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Công tác quản lí giáo dục trong các nhà trường có bước chuyển biến tích cực, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục tăng nhanh về số lượng, trình độ, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục. Cơ sở vật chất - trang thiết bị của hệ thống giáo dục và đào tạo được quan tâm đầu tư và từng bước hiện đại hoá, chuẩn hóa. Xã hội hoá giáo dục và hợp tác quốc tế được đẩy mạnh, theo hướng mở rộng quan hệ giao lưu hội nhập có định hướng và đạt được những kết quả nhất định. Công bằng trong giáo dục được Đảng và Nhà nước quan tâm, nhiều chính sách về giáo dục của Đảng và Nhà nước được ban hành: Giáo dục cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; Giáo dục cho người nghèo và học sinh nghèo được hỗ trợ chi phí cho học tập, học sinh nghèo học sinh dân tộc, vùng đặc biệt khó khăn được miễn giảm học phí, được cung cấp sách giáo khoa vở viết và đồ dùng học tập; được hỗ trợ gạo và tiền ăn, tiền trọ trong và ngoài trường học hàng tháng…). Đã tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh, sinh viên có đủ điều kiện tối thiểu để tham gia học tập, góp phần đáng kể vào cải thiện chất lượng giáo dục nước nhà nói chung và chất lượng vùng cao vùng đặc biệt khó khăn nói riêng, đã rút ngắn sự chênh lệch về nhận thức, khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền: Giữa miền suôi và miền núi, giữa thành thị và nông thôn, giữa vùng thuận lợi với vùng kinh tế đặc biệt khó khăn. Trong đó điển hình là đề án mô hình các trường PTDT nội trú, các trường phổ thông dân tộc bán trú bao gồm: Tiểu học, THCS; các trường THPT công lập có từ 40 - 60% học sinh của nhà trường ở bán trú tại trường do gia đình ở xa với cách trường khoảng cách trên 10 km đã bước đầu mang lại hiệu quả giáo dục toàn diện, phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ chính trị tại các địa phương là đào tạo đạo tạo nguồn nhân lực người dân tộc thiểu số tại chỗ có chất lượng.
Tuy nhiên giáo dục và đạo tạo hiện nay bộc lộ những yếu kém, bất cập trong đó có những vấn đề gây bức xúc xã hội kéo dài, chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế. Cụ thể: Chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo còn thấp so với yêu cầu; Những đổi mới giáo dục trong thời gian qua thiếu đồng bộ, còn chắp vá; Nhiều chính sách, cơ chế, giải pháp về giáo dục đã từng có hiệu quả, nay trở nên không còn phù hợp với giai đoạn phát triển mới của đất nước; Chương trình giáo dục còn coi nhẹ thực hành, vận dụng kiến thức; phương pháp giáo dục, kiểm tra, thi và đánh giá lạc hậu, thiếu thực chất; thiếu gắn kết giữa đào tạo với nghiên cứu khoa học, sản xuất, kinh doanh và nhu cầu của thị trường lao động; chưa chú trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức, lối sống và kĩ năng làm việc. Hệ thống giáo dục thiếu tính liên thông, chưa phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước và hội nhập quốc tế. Chưa gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường lao động. Quản lí giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém, là nguyên nhân của nhiều yếu kém khác. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục còn nhiều bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, vi phạm đạo đức nhà giáo; Đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả. Cơ sở vật chất kĩ thuật còn thiếu và lạc hậu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn; Tình trạng học sinh bỏ học vẫn diễn ra khá phổ biến, những trường vùng sâu, vùng xa số học sinh đi học xa nhà không có sự quản lý của phụ huynh, của gia đình ngoài giờ học khá nhiều dẫn đến công tác phối hợp để cùng giáo dục học sinh giữa gia đình và nhà trường chưa hiệu quả, gia đình chưa quan tâm đến học sinh, một bộ phận học sinh trong độ tuổi đến trường ở các trường THPT công lập vẫn chưa tiếp cận đạt được chất lượng giáo dục ở mức độ chuẩn tối thiểu… Các chế độ chính sách của Đảng và Nhà nước cấp cho học sinh con em đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng kinh tế khó khăn sử dụng chưa hiệu quả, không đúng mục đích, gây thất thoát, lãng phí, hiệu quả thấp.
Trường Trung học Phổ thông Mường Nhà huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên là trường THPT công lập có nhiệm vụ giáo dục và đào tạo cán bộ nguồn địa phương tại chỗ cho con em các dân tộc hai huyện Điện Biên và Điện Biên Đông. Bên cạnh các nội dung giáo dục khác, nhà trường rất quan tâm đến công tác quản lý học sinh bán trú tại trường, đây là một vấn đề quan trọng được nhà trường quan tâm, góp phần không nhỏ vào sự thành công trong sự nghiệp giáo dục chung của nhà trường.
Công tác quản lý học sinh nội trú trong nhà trường hiện nay chưa toàn diện, chưa hệ thống, chưa phù hợp thực tế và chưa đáp ứng yêu cầu của Đảng và Nhà nước. Để giáo dục phổ thông, đặc biệt là giáo dục THPT cho học sinh dân tộc thiểu số đạt được mục tiêu theo tinh thần đổi mới đặc biệt là đạt được mục tiêu nâng cao năng lực phẩm chất người học trong mỗi nhà trường thì việc nghiên cứu tìm ra quy trình, biện pháp quản lý học sinh bán trú phù hợp với định hướng đổi mới là vô cùng quan trọng. Từ khi thành lập cho đến nay, dưới sự chỉ đạo gián tiếp của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên, chi bộ Đảng, Trường THPT Mường Nhà đã có nhiều đổi mới trong công tác quản lý học sinh bán trú, tuy nhiên kết quả thu được vẫn chưa đáp ứng được đòi hỏi của thực tiễn. Vì vậy, nghiên cứu thực trạng công tác quản lý học sinh bán trú trong Trường THPT Mường Nhà huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên nhằm đề xuất các biện pháp quản lý đồng bộ có tính khả thi, phù hợp với tình hình thực tế của trường trong bối cảnh hội nhập quốc tế là hết sức cần thiết. Xuất phát từ những lý do trên tác giả chọn đề tài SKKN: “Quản lý học sinh bán trú ở trường THPT Mường Nhà huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên” làm nội dung nghiên cứu.
......................
Bạn đọc có thể xem chi tiết hoặc tải về sáng kiến này tại đây