GDTH - Dạy chương trình Tiếng Việt lớp 1- Công nghệ trong hai tuần đầu năm học 2018-2019 tại trường PTDTBT Tiểu học Keo Lôm

“Lớp 1 là móng, cấp 1 là nền” câu nói ấy đúng với mọi chương trình, mọi nền giáo dục. Bởi thế, đầu tư cho lớp 1, cho giáo dục tiểu học cũng là cách đầu tư khôn ngoan nhất và có lãi nhất.
Trong chương trình lớp 1, môn học chủ đạo chiếm thời lượng chủ yếu và quyết định chất lượng là Tiếng Việt. Bên cạnh mục tiêu giúp học sinh biết đọc thông viết thạo, viết đúng chính tả, nắm chắc quy tắc ngữ âm tiếng Việt và không tái mù thì Tiếng Việt 1 - CGD còn hướng tới một mục tiêu quan trọng là đem đến cho học sinh một cách học (công nghệ học) để các em có thể sử dụng lâu dài cho việc học nhiều môn học khác nhằm biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục. Đây quả là một vấn đề rất có ý nghĩa, bởi vì với cấp tiểu học thì quan trọng nhất không phải là học cái gì mà là học như thế nào? (cách học). Vì tập trung dạy cách học là chủ yếu nên giai đoạn đầu của năm học, giáo viên cần làm chậm và chắc, phụ huynh đừng nóng vội với những tuần đầu, tháng đầu.
Thực hiện tốt hai tuần làm quen (Tuần 0) với những quy tắc, quy ước làm việc giữa cô và trò, giáo viên cần rèn học sinh nắm các hiệu lệnh ngắn gọn để thực hiện các hoạt động trong học tập: như lấy sách, vở, đọc to, đọc nhỏ, đọc nhẩm, đọc thầm.
1 15
Giáo viên hướng dẫn học tuần  chương trình TV1 - CNGD

Điểm nổi bật trước hết của chương trình này là tính vững chắc, đó là việc học sinh học đâu biết đấy, học đâu chắc đấy. Sự vững chắc đạt được nhờ hai yếu tố: giải quyết dứt điểm từng đơn vị học và nhắc lại thường xuyên, nhắc lại khi có cơ hội. Thứ hai, chương trình phù hợp với mọi đối tượng dù là học sinh ở vùng thuận lợi hay vùng khó khăn. Với quan điểm dạy ngữ âm nên chương trình không đặt nặng về nghĩa mà tập trung vào cấu tạo ngữ âm của tiếng. Chính vì tuân thủ quan điểm này mà chương trình đảm bảo dạy học sinh lớp 1 nắm chắc về nguyên âm, phụ âm, biết chắc chắn một vần, một tiếng cụ thể có thể ghép với bao nhiêu thanh. Và đặc biệt các em nắm rất chắc luật chính tả. Chỉ riêng điểm này thôi cũng cho thấy tính ưu việt của chương trình khi mà hiện nay nhiều học sinh học đến lớp 12 vẫn viết sai chính tả.
2 8
Giáo viên hướng dẫn học sinh viết bảng con
Về mặt phương pháp, chương trình đã tiếp cận cao đến yêu cầu tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh. Với quan điểm giúp học sinh được học và học được thông qua hệ thống việc làm, chương trình đã thiết kế bài học chuyển từ 5 bước lên lớp truyền thống sang 4 việc. Bằng cách này, dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên, học sinh tự tạo ra “sản phẩm” học tập của mình để chiếm lĩnh tri thức và hoàn thiện kỹ năng, các em tiếp thu bài rất nhanh, dễ hơn so với chương trình cải cách. Nếu trước đây phải cuối năm trò mới hoàn thành được bài tập đọc thì với Công nghệ Giáo dục chúng tôi dám khẳng định rằng chỉ cần sau học kỳ I các em đã có thể làm được điều tương tự.
Dạy học Tiếng Việt lớp 1 - Công nghệ giáo dục được thiết kế thành một chuỗi việc làm (thầy giao việc, trò thực hiện) nên học sinh liên tục được làm việc và tạo ra sản phẩm của chính mình, vì vậy, các em rất hứng thú. Bên cạnh đó, nhờ có sản phẩm qua mỗi việc làm nên giáo viên hoàn toàn kiểm soát được một cách chắc chắn, trung thực kết quả học tập của mọi học sinh. Đây cũng là một ưu thế của chương trình trong đánh giá quá trình học tập.
Tính chất tuyến tính của chương trình Công nghệ giáo dục là rất khắt khe, điều này nhằm tiết kiệm tối đa thời gian cho quá trình học (mất thời gian là mất tuyệt đối), tuy nhiên đây cũng là một khó khăn lớn cho những học sinh đi học không chuyên cần. Để giải quyết điều này, rất cần sự vào cuộc của các bậc phụ huynh động viên, giúp đỡ học sinh lớp 1 đến lớp đầy đủ, đúng giờ. Tốt nhất là tạo mọi điều kiện cho các em được ăn, ở bán trú để vừa đảm bảo sức khỏe, vừa hoàn thành bài học tại trường, lại vừa được giáo dục kĩ năng sống một cách toàn diện. Thực hiện dạy học Tiếng Việt 1- CGD tuy không cần nhiều thiết bị đồ dùng như chương trình hiện hành nhưng các đồ dùng, thiết bị dạy học cần có tính chính xác và thống nhất cao, nên nhà trường cũng yêu cầu mua sắm một số đồ dùng cho học sinh lớp 1 (bảng con, bút chì, con nhựa, vòng,...).
3 5
Giáo viên thống nhất các quy tắc học tập trong hai tuần 0 năm học
Trên đây là một số kinh nghiệm về dạy tiếng Việt GDCN trong hai tuần 0 của trường PTDTBT Tiểu học Keo Lôm. Rất mong nhận được chia sẻ của các đồng nghiệp, các bậc phụ huynh và độc giả để tiếng Việt GDCN ngày càng được sự hưởng ứng, đồng thuận của cộng đồng cũng như các bậc phụ huynh./.

Tác giả: Trường PTDTBT Tiểu học Keo Lôm, Điện Biên Đông