GDTH – Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tại các trường PTDTBT Tiểu học

Trong những năm qua được sự quan tâm, đầu tư của Đảng, Nhà nước, số lượng các trường PTDTBT Tiểu học tỉnh Điện Biên không ngừng tăng lên với 70 trường. Cùng với nhiệm vụ thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học, vấn đề giáo dục kỹ năng sống, chăm sóc sức khỏe cho học sinh được các cấp quản lý, các trường tiểu học quan tâm, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, tại các trường PTDTBT nói riêng, trường tiểu học nói chung.
Kĩ năng sống đơn giản là tất cả các điều cần thiết để có được khả năng thích ứng với những thay đổi diễn ra hàng ngày trong cuộc sống. Kĩ năng sống có thể hình thành tự nhiên, học được từ những trải nghiệm của cuộc sống và do giáo dục mà có. Giáo dục kỹ năng sống là trang bị kiến thức về cuộc sống, giúp trẻ có ý thức và niềm tin để thay đổi. Trẻ phải được thực hành để có kỹ năng. Trẻ cần được hướng dẫn vận dụng kỹ năng‎ vào các sinh hoạt thường ngày của trẻ. Điều quan trọng nhất là những kỹ năng này trở thành một thói quen tốt.

Với mục tiêu nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trường tiểu học, trong năm học 2016-2017, Sở Giáo dục và Đào tạọ đã phối hợp với Dự án Tỉnh Bạn hữu trẻ em tập huấn cho hơn 300 cán bộ quản lý, giáo viên trường PTDTBT về các nội dung: Truyền thông giảm thiểu tình trạng phân biệt kỳ thị đối với trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS; truyền thông giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết; tự tử bằng lá ngón; tự ý bỏ học đi lao động tự do trong nước và nước ngoài; truyền thông giảm thiểu thiên tai và biến đổi khí hậu; phòng chống bạo lực học đường và xâm hại trẻ em; truyền thông về bình đẳng giới; tập huấn công tác Vệ sinh học đường – Y tế – Dinh dưỡng trường học,…Trong khóa bồi dưỡng cốt cán cấp tiểu học hè 2017, vấn đề giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học được đưa vào nội dung tập huấn cho 129 cán quản lý và giáo viên cốt cán. Sau tập huấn cấp tỉnh, nội dung giáo dục kỹ năng sống đã được các phòng Giáo dục và Đào tạo tiếp tục triển khai tập huấn đại trà cho toàn bộ cán bộ quản lý và giáo viên các trường tiểu học.
A1Khai mạc bồi dưỡng cốt cán hè năm 2017
 
Tại các trường PTDTBT, vấn đề giáo dục kỹ năng sống cho học sinh được các trường quan tâm. Nhiều trường đã phân công Ban giám hiệu, giáo viên, nhân viên trực bán trú tại trường nhằm đảm bảo an toàn cho học sinh và giáo dục kỹ năng sống cho các em. Do đặc điểm học sinh các trường PTDTBT đa số ở vùng sâu vùng xa, điều kiện giao lưu văn hóa và kỹ năng sống hạn chế, nhiều em còn rất nhỏ, lần đầu tiên xa bố mẹ, xa gia đình về sống và học tập tại trường trung tâm nên còn rất nhiều bỡ ngỡ. Ngay từ đầu năm học, các em được giáo dục biết tự quản lý tài sản cá nhân của mình, thầy cô dạy các em biết tự phục vụ bản thân mình. Dạy học sinh tập thể dục buổi sáng, đánh răng rửa mặt, vệ sinh cá nhân sạch sẽ, các em biết tự gấp chăn màn gọn gàng ngăn nắp. Các em được rèn ý thức tự giác của bản thân cũng như biết giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh chung của trường lớp giúp cho khuôn viên của trường luôn sạch đẹp.
A2
Học sinh trường PTDTBT Tiểu học Hừa Ngài  tự gấp chăn màn sau khi ngủ dậy

Ngoài việc tăng cường vai trò hướng dẫn của giáo viên trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, các trường còn rất coi trọng phát huy tính tự chủ, tự quản của học sinh trong học tập và sinh hoạt nội trú. Các thầy cô khuyến khích và tạo điều kiện cho các em tự xây dựng nề nếp, nội quy của phòng ở nội trú, tự phân công cho các thành viên trong công tác vệ sinh nội trú. Các em học sinh lớp trên có trách nhiệm giúp đỡ, quan tâm hướng dẫn cho học sinh các lớp dưới trong học tập, sinh hoạt và tham gia các hoạt động tập thể. Có thể nói việc cho học sinh tự xây dựng nề nếp tự quản và hỗ trợ bạn bè là một trong những kỹ năng cần thiết đã được Ban giám hiệu các trường coi trọng và duy trì thường xuyên trong những năm qua. Bên cạnh đó các trường còn quan tâm giáo dục cho học sinh một số kỹ năng tự bảo vệ bản thân trước những nguy cơ dẫn đến hành vi có hại cho sức khỏe của con người như: kĩ năng từ chối, kĩ năng quyết định, kỹ năng tự bảo vệ mình,...

Ngoài việc học tập trên lớp, thầy cô giáo còn hướng dẫn, tổ chức cho các em vừa học vừa chơi, tham gia ca múa hát tập thể, các hoạt động của câu lạc bộ thể dục thể thao, đọc sách giúp các em rèn luyện sức khỏe, biết yêu quý sức khỏe của bản thân mình, đồng thời cũng tạo cho các em tinh thần thoải mái sau mỗi giờ học căng thẳng. Sau buổi chiều tan học, thầy cô còn hướng dẫn các em chăm sóc bồn hoa, trồng và chăm sóc vườn rau bán trú nhằm phát huy tính tự giác, cần cù chăm chỉ, tạo cho các em biết lao động sản xuất và yêu quý thành quả lao động của chính mình và của những người xung quanh. Trước mỗi bữa ăn các em tự giác rửa tay sạch sẽ, rửa tay theo quy trình 6 bước. Các trường tổ chức các hoạt động ngoại khóa như: Giao lưu tiếng Việt, giao lưu Toán học tuổi thơi, vẽ tranh về chủ đề chiếc ô tô mơ ước, tìm hiểu an toàn giao thông, trang trí lớp học xanh – sạch đẹp. Nhiều trường tổ chức cho học sinh viếng các nghĩa trang liệt sĩ; tham quan bảo tàng chiến thắng Điện Biên Phủ.
A3
Giáo viên hướng dẫn học sinh chăm sóc vườn hoa tại trường PTDTBT Tiểu học Hừa Ngài

Bên cạnh đó nhiều trường PTDTBT Tiểu học còn tổ chức cho học sinh tham các hoạt động ngoài giờ lên lớp như: Hoạt động Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; hoạt động văn hóa, văn nghệ; hoạt động thể dục, thể thao: kéo co, đá bóng, đá cầu, nhảy dây… Qua các hoạt động cho thấy học sinh đã mạnh dạn, tự tin hơn. Chất lượng học tập và các hoạt động phòng trào của các trường tiến bộ so với năm học trước. Phụ huynh các trường khu vực thành phố, thị xã, thị trấn đã cộng đồng trách nhiệm, tham gia và đồng hành cùng con em mình trong mọi hoạt động giáo dục kỹ năng sống.
A4Học sinh trường PTDTBT Tiểu học Sín Thầu, Mường Nhé tham gia hoạt động tập thể
 
Để tạo sự yên tâm cho cha mẹ học sinh khi cho con em vào học tại các trường PTDTBT, các trường đặc biệt quan tâm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, đảm bảo khẩu phần ăn cho học sinh, chăm sóc sức khỏe, phòng chống bệnh theo mùa cho học sinh. Thường xuyên kết hợp với y tế, Ban đại diện cha mẹ học sinh và các tổ chức đoàn thể kiểm tra công tác vệ sinh an toàn thực phẩm trong các trường học. Không hiện tường ngộ độc thực phẩm trong các trường học. Các trường phối hợp với trạm y tế xã, phường tổ chức tốt việc chăm sóc răng miệng và khám sức khỏe định kì cho học sinh 2 lần/năm, 100% học sinh các trường được uống thuốc tẩy giun đúng thời gian quy định.
A5
Cán bộ y tế, giáo viên hướng dẫn học sinh rửa tay bằng xà phòng
 
Từ những hoạt động giáo dục kỹ năng sống, chăm sóc sức khỏe cho học sinh các trường PTDTBT; quy mô, chất lượng giáo dục toàn diện của loại hình trường bán trú ngày càng được nâng cao, góp phần hoàn thành các mục tiêu của giáo dục tiểu học trong năm học 2016-2017 và những năm tiếp theo./.

Tác giả: Đỗ Văn Mười