GDTX-CN. Hội nghị triển khai Nghị định 116/2020/NĐ-CP về đào tạo giáo viên theo nhu cầu địa phương

Ngày 29/4, Bộ GDĐT tổ chức Hội nghị triển khai Nghị định 116/2020/NĐ-CP về đào tạo giáo viên theo nhu cầu địa phương với ba đầu cầu Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng. Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn dự và chỉ đạo Hội nghị.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong 3 đột phá chiến lược mà Đảng đã đề ra trong nhiều kỳ Đại hội. Đặc biệt trong nhiệm kỳ Đại hội lần này, sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển con người Việt Nam là vấn đề trọng tâm được đặt ra. Theo Thứ trưởng, quá trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, yếu tố then chốt chính là giáo viên, các nhà giáo. Đảng, Nhà nước, coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng phát triển đội ngũ nhà giáo từ nhiều năm nay và đã có nhiều chính sách hỗ trợ, đặc biệt chính sách hỗ trợ tiền học phí cho sinh viên theo học ngành Sư phạm.

Nghị định 116/2020/NĐ-CP ra đời tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ học phí cho sinh viên theo học ngành Sư phạm nhưng nâng tầm lên một bước. Mục tiêu cuối cùng là tăng chất lượng trong công tác đào tạo, tuyển dụng, sử dụng đội ngũ nhà giáo. Từ đó, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giáo viên, đáp ứng yêu cầu về chất và lượng giáo viên tại các địa phương; góp phần thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo.

Trao đổi về cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng và đấu thầu đào tạo giáo viên, Thứ trưởng chia sẻ, Nghị định 116/2020/ND-CP khá minh bạch về vấn đề này. Mặc dù Nghị định đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, qua thời gian rất dài và được sự đóng góp ý kiến của nhiều bên liên quan, nhưng đây là vấn đề mới đối với các địa phương, các cơ sở đào tạo giáo viên, nên trong quá trình triển khai nội dung Nghị định có thể có nhiều vấn đề đặt ra. Thứ trưởng đề nghị, những người có trách nhiệm trong triển khai Nghị định 116/2020/NĐ-CP hiểu rõ những nội dung căn cốt; đồng thời bàn thảo những vấn đề vướng mắc, những khó khăn phát sinh trong thực tế để Bộ GDĐT tiếp tục hoàn thiện dự thảo hướng dẫn. Từ đó, thống nhất phương thức triển khai, đi đến phối hợp đồng bộ trong toàn hệ thống, triển khai thành công Nghị định, mang lại lợi ích tốt nhất cho người học, thu hút sinh viên giỏi vào học các ngành sư phạm. Thứ trưởng nhấn mạnh “Làm sao để chúng ta có một hệ thống vận hành trơn tru, cân đối giữa cung và cầu. Cung là nơi các cơ sở đào tạo giáo viên, cầu chính là các địa phương”. Chính các địa phương hưởng lợi từ nguồn sinh viên giỏi này, góp phần nâng cao công tác giáo dục và đào tạo tại các địa phương.

Trao đổi tại Hội nghị, các đại biểu đã khẳng định sự cần thiết, quan trọng của những chính sách ở trong Nghị định này, cũng như thống nhất cao về nhận thức, quan điểm, quyết tâm và cùng bàn cách triển khai hiệu quả và khả thi. Các đại biểu thống nhất rõ trách nhiệm của các bên liên quan như cơ sở đào tạo, địa phương, bộ ngành khác như Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ,… bởi riêng Bộ GDĐT, ngành Giáo dục không thể giải quyết hết các vấn đề.
Quan điểm chung của các đại biểu là cần có sự đổi mới về tư duy. Theo đó, các trường, địa phương phải trách nhiệm, chủ động hơn trong xác định nhu cầu, công bố công khai nhu cầu, năng lực đào tạo, chất lượng đào tạo.
Về quy trình, nội dung và phương pháp thực hiện giao nhiệm vụ, đặt hàng, đầu thầu, trách nhiệm thu hồi kinh phí, xây dựng định mức,… các ý kiến cho rằng, quan trọng nhất cần có sự điều phối giữa các bên liên quan.

Thu truong Hoàng Minh Sơn phat bieu tai Hoi nghi

Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn phát biểu kết luận Hội nghị

Đánh giá cao các ý kiến trao đổi của các đại biểu, Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh ba nguyên tắc: Thứ nhất, lấy chất lượng làm hàng đầu trong mọi hoạt động thực hiện Nghị định, bởi mục tiêu chính là tuyển sinh và chất lượng đào tạo tốt hơn, đáp ứng yêu cầu giáo viên của các địa phương.

Thứ hai, đảm bảo cân đối cung và cầu. Các giải pháp, đề xuất được đưa ra chính là nhằm tối ưu hóa, cân đối tốt nhất giữa nhu cầu tuyển dụng, sử dụng với năng lực, chỉ tiêu đào tạo của các cơ sở đào tạo giáo viên. “Tất nhiên, Nghị định này không thể giải quyết triệt để về đảm bảo cân đối cung - cầu. Chúng ta cần tôn trọng cơ chế thị trường, lựa chọn của người học và quy trình tuyển dụng. Nhưng rõ ràng, sự cân đối cung - cầu sẽ tốt hơn so với khi chưa có chính sách trong Nghị định này”, Thứ trưởng khẳng định.

Nguyên tắc thứ ba là công khai minh bạch. Muốn đảm bảo chất lượng, các địa phương cần công khai rõ tiêu chí, nhu cầu, các trường công khai rõ tình hình tuyển sinh năm trước, năng lực, chất lượng đào tạo để địa phương và người học cùng đánh giá, lựa chọn.

Tiếp thu các ý kiến đề xuất liên quan đến biên chế, Thứ trưởng cho biết, Bộ GDĐT sẽ tiếp tục đề xuất tới Chính phủ để có giải pháp căn cơ, có quy hoạch mang tính chất tổng thể, nhằm đảm bảo chính sách tuyển dụng, biên chế thực sự đáp ứng nhu cầu sử dụng.

Xác định năm đầu tiên triển khai Nghị định khó tránh khỏi vướng mắc, Thứ trưởng khẳng định, Bộ GDĐT sẽ tiếp thu các ý kiến, đề xuất để hỗ trợ, hướng dẫn; với những vấn đề ngoài thẩm quyền, Bộ sẽ đề nghị cấp cao hơn để tháo gỡ.

Nghị định 116/2020/NĐ-CP của Chính phủ nhằm hướng đến các mục tiêu sau:
          Thứ nhất, đào tạo sinh viên sư phạm gắn chặt với nhu cầu sử dụng và tuyển dụng giáo viên tại các địa phương dựa trên cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng và đấu thầu đào tạo sinh viên sư phạm của các địa phương với các cơ sở đào tạo; đồng thời quy định gắn trách nhiệm của các địa phương từ nhu cầu đến đặt hàng đào tạo, việc bố trí, sử dụng sinh viên sau tốt nghiệp nhằm tránh tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ và thực trạng sinh viên sư phạm ra trường làm trái ngành nghề đào tạo đang diễn ra.
            Thứ hai, sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước thông qua việc cấp đúng đối tượng, đảm bảo mục tiêu hỗ trợ cho sinh viên sư phạm làm đúng ngành sư phạm. Sử dụng hiệu quả ngân sách Nhà nước thông qua quy định sinh viên sư phạm được hỗ trợ tiền đóng học phí và chi phí sinh hoạt sau 2 năm kể từ khi tốt nghiệp, nếu không công tác trong ngành giáo dục hoặc công tác không đủ thời gian quy định thì phải bồi hoàn khoản kinh phí mà Nhà nước đã hỗ trợ.
           Thứ ba, xây dựng mức hỗ trợ tiền đóng học phí, chi phí sinh hoạt cho sinh viên sư phạm hợp lý bảo đảm đủ tiền đóng học phí và cơ bản đủ chi trả chi phí sinh hoạt tối thiểu để sinh viên yên tâm theo học ngành đào tạo giáo viên, đồng thời thu hút được sinh viên giỏi vào học và công tác trong ngành giáo dục, thúc đẩy chất lượng đội ngũ nhà giáo.
            Thứ tư, cho phép các cơ sở đào tạo giáo viên được thực hiện theo phương thức giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu hoặc đào tạo theo nhu cầu xã hội để đảm bảo công bằng với việc đào tạo các ngành khác, thúc đẩy việc tự chủ, nâng cao chất lượng đào tạo tại các cơ sở đào tạo giáo viên.

                                      

Tác giả: Nguyễn Thị Thúy – Phòng GDTX-CN