TTr- Thầy cô giáo thông qua nội dung giáo dục và giảng dạy của mình góp phần tích cực vào giáo dục sức khỏe sinh sản vị thanh niên cho học sinh

Trẻ em bước vào tuổi vị thành niên bằng những dấu hiệu của tuổi dậy thì ( đó là lần đầu tiên có kinh nguyệt đối với nữ và xuất tinh đối với nam ). Tuổi dậy thì còn phụ thuộc vào dân tộc, nơi sinh sống, mức sống…
Tuổi từ 10 đến 19 là đối tượng của giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên (GDSKSSVTN). Đây là giai đoạn phát triển mạnh mẽ và phức tạp nhất của cuộc đời mỗi con người, biểu hiện của nó là xảy ra đồng thời những thay đổi bao gồm sự chín muồi về thể chất, chuyển tiếp từ ấu thơ sang người lớn,  sự biến đổi điều chỉnh tâm lý và các quan hệ xã hội, bước đầu hình thành nhân cách nên nẩy sinh nhiều rắc rối về tâm lý hơn các lứa tuổi khác. Vị thành niên phát triển qua các thời kỳ chuyển tiếp đầy tiềm năng nhưng cũng rất mỏng manh, vì vậy cần được nuôi dưỡng chăm sóc một môi trường an toàn và thân thiện để có thể lớn lên và trưởng thành.  

Giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên là 1 trong 10 nội dung của mục tiêu Chiến lược quốc gia về chăm sóc sức khỏe sinh sản. được thực hiện chủ yếu trong các nhà trường cùng với sự phối hợp của ngành y tế và các đoàn thể, các tổ chức xã hội và gia đình.

Tuổi dậy thì là tuổi có khả năng sinh sản, nhưng cơ thể các em vẫn còn ở tuổi vị thành niên, cần phải giúp các em vượt qua được các khủng hoảng của tuổi dậy thì mới trở thành người lớn thực sự. 

GDSKSSVTN là khái niệm đã quen thuộc trong trường học, tuy vậy nó vẫn còn là vấn đề tế nhị, hoặc bị coi là đơn giản, lại có phần ảnh hưởng của tập quán, truyền thống văn hóa - xã hội… do đó mà đơn phương các nhà trường sẽ gặp khó khăn trong GDSKSSVTN nếu không có sự kết hợp chặt chẽ với gia đình và xã hội. Ở nước ta tuổi vị thành niên và thanh niên chiếm khoảng hơn 40% dân số, là nguồn nhân lực chủ yếu của đất nước trong tương lai. Nếu được quan tâm chăm sóc để họ được bắt đầu một cuộc sống tốt đẹp, tức là tạo cho họ cơ hội và ý chí để cống hiến tốt nhất; ngược lại nếu để mắc phải  những sai lầm trong thời kỳ này thì họ sẽ bị tổn thương về tinh thần hoặc có khi cả về thể xác khó mà hồi phục được.

Số vị thành niên trong học đường ngày càng nhiều hơn trước đây, tình yêu ở tuổi học đường, tình dục trước hôn nhân mà không có kiến thức để tự bảo vệ, dễ dẫn đến có thai ngoài ý muốn, làm cho học sinh nữ phải bỏ học để kết hôn sớm hoặc phải nạo phá thai, ảnh hưởng đến sức khỏe hoặc hậu quả không tốt cho cả cuộc đời. Kết hôn sớm trong điều kiện chưa có việc làm cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến SKSSVTN… đó là chưa nói đến các quan niệm quan điểm lệch lạc biểu hiện ở nhận thức thẩm mỹ, lối sống của một bộ phận thanh thiếu niên hiện nay. 
k
 Học sinh trường THPT Điện biên hoạt đông ngoài giờ lên lớp
 
Đến nay, có thể khẳng định các nội dung GDSKSSVTN đã được giáo viên và học sinh tổ chức dạy học nghiêm túc, khoa học, với phương pháp dạy học sáng tạo, hình thức dạy học phong phú, hiệu quả giáo dục là rất đáng kể, tuyệt đại bộ phận học sinh đã có hiểu biết tương đối đầy đủ, xây dựng cho mình nếp sống lành mạnh, có quan điểm quan niệm về tình dục, tình yêu rõ ràng dứt khoát, qua đó cũng xóa bỏ hoàn toàn quan niệm lạc hậu của ai đó cho rằng dạy học như thế là vẽ đường cho hươu chạy.

Ngày nay vị thành niên tiếp xúc rất sớm các thông tin có lợi và bất lợi từ sách báo, truyền hình, điện ảnh, internet hay trò chơi điện tử cùng nhiều khía cạnh khác của hiện thực xã hội, gia đình…vì vậy vấn đề GDSKSSVTN phải được xem xét trong một bối cảnh mới, với phương pháp và hình thức mới. Chỉ đạo của ngành giáo dục hiện nay là nội dung phải toàn diện, phương pháp phải tổng lực, hình thức phải phong phú, chủ thể phải tích cực, dạy ít nhưng học nhiều. Kiến thức về GDSKSSVTN không phải thuộc loại tri thức khó hay khô khan, do vậy giáo viên cần tạo điều kiện để các em chủ động chiếm lĩnh tri thức ấy, từ đó biến thành vốn sống của mình để từng học sinh luôn vững vàng, làm chủ được bản thân trong mọi tình huống.

Tác giả: Võ Hồng Kỳ-Thanh tra Sở