Bộ tài liệu giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên cho học sinh THPT

     A. Mục đích, sự cần thiết của việc thực hiện xây dựng nội dung bộ tài liệu “Giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên cho học sinh THPT”.

Điện Biên là một tỉnh miền núi phía Tây Bắc của Việt Nam với dân số ước tính (năm 2011) là  510.778 người; và hiện trạng dân số trung bình của tỉnh Điện Biên năm 2014 ước tính là 538.069 người (theo Niên giám thống kê năm 2014) gồm 19 dân tộc khác nhau, trong đó dân tộc Thái chiếm 37,99%, H’mông chiếm 34,8%, Kinh 18,4%, còn lại là các dân tộc thiểu số khác. Với đặc điểm là tỉnh biên giới, Điện Biên tiếp giáp với Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 360 km, tiếp giáp với Cộng hòa nhân dân Trung Hoa 40,9 km.

Đến tháng 6/2015, theo báo cáo của Trung tâm phòng chống HIV/AIDS, tỉnh Điện Biên có số tích lũy nhiễm HIV là 7.537 trường hợp. Số tích lũy bệnh nhân AIDS là 4.936 người, còn sống 1.846 người và tích lũy tử vong 3.090 người.  Đáng chú ý hơn, tỷ lệ lây truyền HIV qua đường tình dục tăng qua hàng năm. Năm 2013, tỷ lệ lây truyền HIV qua đường tình dục là 37,84%, tăng 7,89% so với năm 2012 (29,95%). Sang năm 2014, con số này tiếp tục tăng lên 49,39%. Phần lớn số nhiễm HIV là nam giới (69,91%). Nhưng đáng lưu ý là con số này lại đang tăng lên ở nữ giới. Trong năm 2013, tỷ lệ nhiễm HIV ở nữ tăng 4,27%. Những số liệu này cho thấy, tình hình dịch HIV tại Điện Biên còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ lan rộng sang hình thức lây nhiễm qua đường tình dục ở nhóm tuổi trẻ, đặc biệt ở nhóm thanh niên thiếu kiến thức.

Qua khảo sát thực trạng về kiến thức, thái độ và hành vi của học sinh đối với SKSS vào tháng 10 năm 2015 của Ủy ban Y tế Việt Nam - Hà Lan tại trường THPT Phan Đình Giót và trường THPT huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên, đánh giá chung nhất đó là: đa số học sinh thiếu hiểu biết, hạn chế về cả kiến thức lẫn  kỹ năng SKSS. Trước thực trạng này, việc giáo dục về SKSS cho học sinh tại các trường THPT cần phải được triển khai rộng rãi.

Như vậy việc triển khai được mô hình sinh hoạt ngoại khóa, loại hình câu lạc bộ sẽ giúp các em nâng cao được hiểu biết và nhận thức đầy đủ, đúng đắn của VTN về chăm sóc SKSS, có cơ hội được tiếp cận nhiều hơn với các thông tin, kiến thức về dân số, giới tính, SKSS và dịch vụ SKSS, tư vấn tiền hôn nhân, các kỹ năng cần thiết để chăm sóc SKSS, hạn chế các trường hợp mang thai ngoài ý muốn, phá thai không an toàn, các bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS thông qua các hình thức và cách tiếp cận mới. Trong đó có 2 kênh tuyên truyền:

- Một là: tham gia Câu lạc bộ về chăm sóc SKSS, các em có cơ hội tiếp cận nhiều hơn các thông tin, kiến thức về chăm sóc SKSS, giới tính, dịch vụ SKSS, giúp nâng cao hiểu biết và thực hành chăm sóc SKSS theo khoa học trong thực tế cuộc sống nhằm nâng cao kỹ năng sống cho học sinh.

- Hai là: tích hợp các nội dung trong chủ đề SKSS vào các giờ học, giờ sinh hoạt lớp, các buổi sinh hoạt dưới cờ hay các chương trình ngoại khóa.

Bộ tài liệu mà chúng tôi viết ra là nguồn tài liệu để các nhà trường sử dụng  phục vụ cho cả hai cách tiếp cận trên. Bằng các phương pháp truyền tải nội dung kiến thức giáo viên không phải mất nhiều công sức để xây dựng một giáo án lên lớp trong các giờ dạy hay các một kịch bản trong các chương trình lớn.

Giáo dục SKSS cho VTN là trách nhiệm không hoàn toàn thuộc về phía nhà trường mà còn là trách nhiệm của cả gia đình và toàn xã hội. Với mô hình giáo dục SKSS cho VTN trong các trường THPT theo các biện pháp mà trường THPT Phan Đình Giót đang thực hiện chắc chắn sẽ có nhiều chuyển biến về nhận thức trong việc giáo dục giới tính, đặc biệt cho VTN hiện nay.
...............

Bạn đọc có thể xem chi tiết hoặc tải về sáng kiến này tại đây